صنایع دستی یزد-یزد


نام مستعار نویسنده : حمیدرضا عبدی

تاریخ انتشار : جمعه , 27 اردیبهشت 1398

تعداد بازدید : 68

صنایع دستی یزد

صنایع دستی یزد-یزد

صنایع دستی یزد - یزد

 

بیوگرافی استان یزد:

استان یزد نمادهایی از باشکوه‌ترین میراث فرهنگی و تمدن کهن ادوار مختلف تاریخی ایران را دارا است. تاریخ اسکان انسان‌ها در این استان از هزاره سوم قبل از میلاد فراتر رفته است. به‌طوری‌که در دوره پیشدادیان طایفه‌هایی در حال کوچ از بلخ به پارس این سرزمین را یزدان نامیدند و از آن به بعد استان یزد را محل عبادت نامیدند.

مراکز مهم اسکان اولیه این سرزمین می‌توان به مهر پادین (مهریز)، پهره (فهرج)، خورمیش، ادر (اردکان) شواز، قلاع موبدان، طرنج، عقدا و اشکذر اشاره کرد.

از برخی از تفرجگاه‌های مهم این استان می‌توان به دره‌های سبز و چشمه‌سارها ارتفاعات و قله‌ها مناطق ییلاقی و غارها و حیات‌وحش و جاذبه‌های کویری اشاره کرد. این استان ازنظر کنش‌های فرهنگی نیز قابل‌توجه است. این داستان ازنظر رفتارهای فرهنگی مردم مرکز گوناگونی‌هاست و دراین‌بین ویژگی‌های فرهنگی زرتشتیان از پیشینه تاریخی باشکوهی برخوردار است. استان یزد ازنظر وسعت چهارمین استان کشوراست. حداکثر ۴۵ درجه سانتی‌گراد بالای صفر و حداقل ۲۵ درجه سانتی‌گراد زیر صفر تغییر می‌کند استان یزد یکی از سرزمین‌های قدیمی و دارای میراث باشکوهی از فرهنگ و تمدن کهن مختلف تاریخی با قدمت سه‌هزارساله است.

استان یزد در حال حاضر دارای ده شهرستان بیست‌وسه شهر بیست بخش پنجاه‌ویک دهستان و حدود پنج هزار روستا است که ۱۳۲۳ روستا دایراست و بقیه به دلیل مهاجرت متروکه حساب می‌شوند.

ابرکوه، اردکان، بافق، تفت، خاتم، صدق، طبس، مهریز، میبد و یزد از شهرهای این استان هستند که یزد با وسعت دویست و چهل‌ونه کیلومترمربع مرکزیت استان را دارا می‌باشد. مردم این استان به زبان فارسی رایج با قسمتی ویژگی‌های گویشی سخن می‌گویند و بسیاری از واژه‌ها و ترکیبات زیبای فارسی را در گویش خود را حفظ کردند.

استان یزد - شهر یزد

معرفی صنایع‌دستی استان یزد:

از قدیم زندگی مردم استان یزد با صنایع‌دستی هم سو بوده است و تا امروزه این صنایع قابل‌توجه صنعتگران هنرمندان و مردم هنرشناس کشور و جهان قرار دارد. استان یزد از مهم‌ترین استان‌های کویری ایران به‌حساب می‌آید که با پیشینه دیرین فرهنگی از هنرهای دستی اصیل چندین هزارساله برخوردار است. اگرچه تعداد زیادی از صنایع‌دستی استان یزد به فراموشی سپرده‌شده و یا در حال حاضر با پیشرفت فن‌آوری این صنایع‌دستی از شکل و فرم اصلی خودشان خارج‌شده‌اند اما بازهم در بازارهای قدیمی و کارگاه‌های صنایع‌دستی می‌توان تاریخ گذشته و هنر یزدی‌ها را مشاهده کرد.

در اینجا به برخی از صنایع‌دستی اصیل استان یزد اشاره می‌کنیم:

قالی‌بافی:

اصلی‌ترین صنایع‌دستی یزد فرش‌بافی می‌باشد؛ که امروزه در استان یزد حدود ۶۵ دار قالی برپا است و صد و سی هزار نفر بافنده به این صنعت دیرینه مشغول‌اند. نقشه‌های اصل فرش‌های یزدی به نام‌های هراتی، گل و ماهی، سه دار، جنگل کرمانی و نقوش مشابه است هفتادوپنج درصد از فرش‌بافان استان از خامه‌ی پشم و بیست‌وپنج درصد از خامه‌ی کرک استفاده می‌کنند.

صنایع دستی یزد - قالی بافی

زیلوبافی:

از صنایع‌دستی معروف استان یزد زیلو را می‌توان نام برد. زیلو یکی از بادوام‌ترین کف‌پوش‌ها به‌ویژه برای مناطق کویری است. مرکز زیلوبافی استان یزد شهرستان میبد می‌باشد که قبل‌ها مخارج صدها خانوار از تولید آن به دست می‌آمد. قدمت زیلوبافی در شهرمید به دوره قبل از اسلام برمی‌گردد و قدیمی‌ترین زیلو با قرن‌ها سابقه‌ی بافت امروزه در مسجد جامع میبد است. زیلو از نخ پنبه‌ای بافته می‌شود در بافت آن طرح‌ها و نقش‌های قابل‌توجهی استفاده می‌شود و رنگ‌ها معمولاً آبی و سفید است که گاهی از قرمز و نارنجی و سبز هم استفاده می‌شود. امروزه زیلوهای مرغوب به نام نفتال شهرت دارند. اکنون بیشتر تولید زیلو به مصرف کف‌پوش مسجدها و تکیه‌ها می‌رسد؛ و نام نقش‌های زیلو پرت توره، زلفک رکنه دونی، رکن الدین، هشت پر کوچک، هشت پر بزرگ، بند رومی و کلید هستند.

صنایع دستی یزد - زیلو بافی

شعربافی:

شعربافی از صنایع‌دستی استان یزد می‌باشد که به اقتضای نوع تولید در اندازه‌های مختلف طراحی و ساخته می‌شود.

صنایع دستی یزد - شعر بافی

ترمه:

ترمه پارچه‌ای است زیبا که تارهای آن از ابریم طبیعی و پودش از ابریشم نخ پشم و کرک است. درگذشته ترمه را با انگشت دست می‌بافتند و به همین دلیل هم که با انگشت بافته می‌شد شهرت داشت. ولی امروزه تولید آن نیمه دستی است. از انواع ترمه می‌توان شال چارقدی، شال‌بندی، شال راه‌راه، شال محرمات، شال اتابکی، شال کشمیری و... را نام برد.

صنایع دستی یزد - ترمه

زری بافی:

از صنایع‌دستی قدیمی استان یزد که قدمت آن به دوره ساسانیان برمی‌گردد می‌توان به زری اشاره کرد مواد اولیه آن ابریشم و نخ زری است. مرکزهای عمده‌ی تولید زری درگذشته اصفهان ابیانه و یزد و کاشان بوده است.

صنایع دستی یزد - زری بافی

مخمل بافی:

بافت این پارچه به‌طور دستباف در یزد انجام می‌شود. در بافت این پارچه از ابریشم طبیعی استفاده می‌شود.

صنایع دستی یزد - مخمل بافی

شمد بافی:

پارچه ایست نازک که برای بافت آن از نخ پنبه یا ابریشم مصنوعی ویسکوز استفاده می‌کنند شمد معمولاً دارای نقش‌های ساده به‌صورت چهارخانه است.

صنایع دستی یزد - شمد بافی

چادرشب بافی:

چادرشب نوعی از صنایع‌دستی استان یزد است که در شهرستان یزد و اردکان و بخش زارج بافته می‌شود. دو نوع چادرشب داریم: ۱) نوعی نازک و منقوش است که به نام چادرشب رختخواب‌پیچ معروف است.2) نوعی که ضخامت بیشتری دارد و چادرشب صحرایی نام دارد که برای حمل علوفه و محصولات کشاورزی مورداستفاده قرار می‌گیرد.

صنایع دستی یزد - چادر شب بافی

دستمال یزدی:

از دیگر صنایع‌دستی استان یزد دستمال‌یزدی است که دارای ابعاد مختلف و طرح‌های متنوع است. انواع آن می‌توان به دستمال عشایری، ابریشمی، مرسریزه اشاره کرد.

صنایع دستی یزد - دستمال یزدی

دارایی بافی:

از صنایع‌دستی ویژه استان یزد است. برای بافت دارایی نخ‌های تار را از قبل به روش‌های متفاوتی رنگ می‌کنند که رنگ‌ها در زمان بافت معلوم می‌شوند.

صنایع دستی یزد - دارایی بافی

روتختی:

از صنایع‌دستی استان یزد انواع روتختی می‌باشد که مواد اولیه آن برای بافتش نخ ویسکوز و پشم می‌باشد.

صنایع دستی یزد - رو تختی

خورجین بافی:

خورجین وسیله‌ای است برای حمل بار که درگذشته در شهرهای اشکذر و اردکان بافت آن معمول بوده است.

صنایع دستی یزد - خورجین بافی

پتو:

 پتو از صنایع‌دستی استان یزد است که در بخش‌های اشکذر و خرانق بافت آن به‌طور خانگی توسط بانوان مرسوم بوده است.

صنایع دستی یزد - پتو

احرامی بافی:

پارچه‌های احرامی با تاروپود پنبه‌ای که عموماً در اندازه‌های ۷۰ در ۱۰۰ سانتی‌متر و ۱۲۰ در ۹۰ سانتی‌متر تهیه می‌شوند که بیشتر مورداستفاده حجاج است.

صنایع دستی یزد - احرامی بافی

قناویز بافی:

نوعی پارچه که در قدیم در استان یزد بافته می‌شده که امروزه تولید نمی‌شود.

صنایع دستی یزد - قناویز بافی

روفرشی:

از صنایع‌دستی استان یزد است که پارچه‌ای نخ پنبه‌ای است معمولاً با عرض ۹۶ سانتی‌متر که رنگ‌های آن سیاه‌وسفید یا آبی و سفید می‌باشد که به‌صورت راه‌راه بافته می‌شود.

صنایع دستی یزد - رو فرشی

سفال و سرامیک:

از صنایع‌دستی بسیار قدیمی استان یزد است که قدمتش در ایران به شش هزار سال قبل از میلاد بازمی‌گردد. شهر میبد مرکز مهم سفال و سرامیک این استان است که بیشتر فعالیت‌های سفال و سرامیک در آنجا می‌باشد. در اصطلاح محلی سفال کواره نامیده می‌شود. بخش زیادی از سفال‌های میبد در داخل استان مورداستفاده قرار می‌گیرد. نقش‌های اصیل پر شهره سفال و سرامیک مرغ و ماهی و خورشید خانم نام دارد.

صنایع دستی یزد - سفال و سرامیک

صنایع دستی یزد - سفال و سرامیک

گیوه‌بافی:

از صنایع‌دستی استان یزد است که بانوان روستای آن منطقه در وقت‌های بیکاری خود با استفاده از ابزارهای ساده رویه گیوه می‌بافند یا به‌اصطلاح خودشان می‌چینند. بافت گیوه امروزه در مناطقی مثل تفت، مهریز، خونزا، بغداد آباد، بهاباد رونق دارد. ماده اولیه گیوه نخ پنبه‌ای می‌باشد.

صنایع دستی یزد - گیوه بافی

حصیربافی:

حصیربافی یا بافت بوریا از قدیمی‌ترین صنایع‌دستی استان یزد است که در منطقه‌هایی نظیر بافت بهاباد، مبارکه و روستای زرین با استفاده از الیاف درخت‌های خرما بافته می‌شود.

صنایع دستی یزد - حصیر بافی

کاشی کاری:

منظور از کاشی کاری کاشی‌های زیبا و گوناگون است که در معماری بناها مورداستفاده قرار می‌گیرد. این هنر در استان یزد قدمتی ۷۰۰ ساله دارد. از انواع کاشی می‌توانیم به کاشی یزدی، کاشی کمک، کاشی شبکه، کاشی شش‌گوشه، کاشی حاشیه، کاشی کمند، جوک و کاشی هفت‌رنگ اشاره کرد.

صنایع دستی یزد - کاشی کاری


اشتراک گذاری

کلمات کلیدی :
صنایع دستی یزد-یزد



نظرات(0)


برای نوشتن نظر خود باید وارد سایت شوید.

جستجو





هر چیزی که در مورد هنر و صنایع دستی باید بدانید.
>