صنایع دستی کردستان - سنندج


نام مستعار نویسنده : مهدی مرادی

تاریخ انتشار : جمعه , 20 اردیبهشت 1398

تعداد بازدید : 0

صنایع دستی کردستان

صنایع دستی کردستان - سنندج

صنایع دستی کردستان - سنندج

 

بیوگرافی استان کردستان:

استان کردستان قسمتی از سرزمینی هست که تحت حکومت مادها بوده است. کرد ها از نژاد مشهور آریایی می‌باشند که تقریباً حدود دو هزار سال قبل از میلاد مسیح از شرق به ایران آمدند و به شمال غربی و شرقی دریاچه ارومیه مهاجرت کردند. کرد ها ایرانی‌هایی هستند که زبان، فرهنگ و آداب و سنت‌های آن‌ها در ارتباط و پیوند با دیگر مردمان و قلمروها و اقوام ایرانی هستند. استان کردستان از شمال با استان‌های آذربایجان غربی و زنجان و از جنوب با استان کرمانشاه و از شرق با استان همدان هم‌مرز هست. آب‌وهوای این استان در ناحیه جنوبی‌اش سرد و در نواحی جنوبی‌اش معتدل هست و دارای فلات‌های مرتفع و خشک و دشت‌های حاصلخیزی مثل دشت اوباتو، مریوان، دهگلان و... است. رودخانه‌های استان به سه حوزه‌ی دریایی خزر، دریاچه ارومیه و خاک عراق وارد می‌شوند. کوه‌های استان کردستان از مهم‌ترین کوه‌های غرب ایران می‌باشند که شامل برانان، عدالان، قره داغ داغ، گوژه، کوه آبیدرو کوه بزرگ شاهو می‌شوند. شهر سنندج مرکز استان کردستان هست. شهر سنندج دارای بازارها، حمام‌ها، مساجد و عمارت های متعدد و قدیمی هست که مجموعه‌ی بزرگی از آثار فرهنگی را دارا هست که از مهم‌ترین‌های آن می‌توان به خانه کرد، موزه سنندج، مسجد والی، مسجد دارالاحسان، قلعه بیگی، مسجد وزیر، کلیسای سنندج، عمارت مشیر دیوان ... اشاره کرد. این استان مجموعاً ۱۰ شهرستان ۲۹ شهر ۳۱ بخش و ۸۶ دهستان و ۱۶۹۷ آبادی دارای سکنه و ۱۸۷ آبادی خالی از سکنه را دارا هست که از شهرستان‌های این استان می‌توان سقز، مریوان، بانه، بیجار، سروآباد، قروه، دیواندره را ... نام برد. بزرگ‌ترین و تنها دریاچه آب شیرین در ایران در این استان و در شهرستان مریوان به نام دریاچه زریوار قرار دارد. زبان کردی در این استان همین‌طور در استان‌های ایلام کرمانشاه، همدان، آذربایجان غربی و خراسان و دیگر کشورها لهجه‌های متفاوتی دارد ولی مهم‌ترین و یا به عبارتی لهجه رسمی و ادبی دوشاخه‌ی کرمانجی و سورانی هست که شاخه سورانی در استان کردستان لهجه رایج هست. دین مردم این استان اسلام و اکثریتشان پیرو مذهب تسنن و شافعی هستند. بر اساس آخرین سرشماری مرکز آماری ایران در سال ۱۳۹۰- این استان ۱۴۹۳۶۴۵ هزار نفر جمعیت را دارا هست این استان به دلیل پیشینه تاریخی طولانی خود که در عمق ایران‌زمین ریشه دارد و همچنین به علت گسترده زیبای جغرافیایی مانند نگینی زیبا در پهنای ایران می‌درخشد و حائز جاذبه‌های فرهنگی طبیعی و تاریخی هست.

استان کردستان - شهر سسندج

معرفی صنایع‌دستی استان کردستان:

در منطقه‌های شهری و روستایی استان کردستان مانند دیگر نقطه‌های ایران عده فراوانی به تولید محصولات دستی مشغول هستند که امروزه تعداد زیادی از این تولیدات به‌عنوان لوازم لوکس و سوغات توجه گردشگران و مسافران را به خود جلب کرده‌اند.

از مهم‌ترین هنرهای دستی این استان می‌توان فرش، گلیم، سجاده، نمد، زیورآلات و تخته نر نام برد.

از شاخص‌ترین صنایع‌دستی استان کردستان قالیبافی هست که بسیار رایج است و اسم کردستان همیشه هم‌زمان با مهم‌ترین قالی‌های دستباف بوده است. از قالی‌های این استان که شهرت جهانی دارند می‌توان به قالی سنندج، قالی افشار، قالی بیجار و قالی بوکان اشاره کرد. در کردستان بیشتر از طرح‌های شکسته استفاده می‌کنند.

از بین این طرح‌ها می‌توان طرح ماهی درهم (هراتی), گل وکیلی، ریز ماهی نقش بته‌ای گل میرزاعلی شاه گوزن و گل مینا خانی را نام برد.

گلیم‌بافی:

ازگلیم های مشهور استان کردستان می‌توان به گلیم (سنه) اشاره کرد که شامل بافت‌های منطقه‌ی سنندج هست.

سنه از دوره سلطنت صفویان پایتخت کردستان بوده است و آثار صفویان در گلیم‌های به‌جامانده از قرن‌های هجدهم نوزدهم و اوایل قرن بیستم دیده می‌شود.

گلیم‌های قبیله سنجابی و جاف تحت تأثیر آویزهای زربافت و قلاب‌دوزی شده صفوی هست گلیم‌های سنه چه ازلحاظ فنی و چه ازلحاظ زیبایی‌شناسی با دیگر انواع گلیم که توسط قبایل چادرنشین کرد بافته می‌شود تفاوت دارد.

صنایع دستی کردستان - صنایع دستی سنندج - گلیم بافی

موج بافی:

موج بافی یا رختخواب‌پیچ بیشتر در منطقه‌های روستایی و خیلی کم در منطقه‌های شهری مورداستفاده قرارمی گیرد. ماده‌های اصلی بافت موج پشم هست.

صنایع دستی کردستان - صنایع دستی سنندج - موج بافی

جانماز یا سجاده:

تولیدی دیگر در استان کردستان تولید سجاده و جانماز هست این چنان‌که از نامش پیداست زیراندازی برای فریضه نماز است. قطع جانماز کوچک و حدود ۱۰۰×۱۵ سانتی‌متر هست که از دوتخته تشکیل‌شده است.

صنایع دستی کردستان - صنایع دستی سنندج - جانماز یا سجاده

نمدبافی:

نمدبافی از صنایع‌دستی استان کردستان هست که باسابقه طولانی کردها در امر دامداری ارتباط دارد. از مزایایی می‌توان به‌عنوان عایقی در مقابل رطوبت، گرما و سرما اشاره کرد. هم‌چنین محکم بودن قابل‌توجه این صنعت وسیله‌ی مناسبی برای زندگی در کوهستان و مناطق سرد هست.

صنایع دستی کردستان - صنایع دستی سنندج - نمدبافی

شال‌بافی:

نوعی از صنایع‌دستی استان کردستان هست که برای تهیه لباس کردی از آن استفاده می‌کنند.

صنایع دستی کردستان - صنایع دستی سنندج - شال بافی

محصولات نازک‌کاری:

محصولات نازک‌کاری از مهم‌ترین صنایع‌دستی کردها هست. همچنین استان کردستان از مهم‌ترین مناطق تولیدکننده صنایع نازک‌کاری در ایران هست که ترکیب قطعه‌های کوچک انواع چوب می‌گویند که در کنار هم قرار می‌گیرند و محصولاتی مانند قلمدان را به وجود می‌آورد.

از محصولات نازک‌کاری می‌توان به تخته شطرنج‌های سنندج که دارای مرغوبیت بالایی هستند اشاره کرد علاوه بر آن می‌توان قوطی سیگار، کیف زنانه، بشقاب، شیرینی فوری، جعبه لوازم‌آرایش و... نام برد.

صنایع دستی کردستان - صنایع دستی سنندج - محصولات نازک کاری

گیوه بافی:

گیوه‌بافی یا کلاش نوعی از صنایع‌دستی استان کردستان که پای‌افزاری راحت و مقاوم و ارزان هست که در جامعه کوچ‌نشین، روستایی و شهرنشین‌ها مورداستفاده هست.

ساده بودن ابزار کار این صنعت و در دسترس بودن ماده اولیه‌اش برای تولید آن و همین‌طور وجود نیروی کار زیاد باعث رواج گیوه‌کشی در استان کردستان به‌ویژه در منطقه‌ی اورامانات شده است. از مراکز کلی تولید این صنعت در کردستان آبادی اورامانات و هجیج هست و در قصبه نودشه گیوه‌کشی از شغل‌های عمده مردم به شمار می‌رود.

صنایع دستی کردستان - صنایع دستی سنندج - گیو بافی

کاشی کاری:

از دیگر صنایع‌دستی استان کردستان صنعت کاشی‌کاری هست که رونق بسیاری دارد و از قرن سیزدهم هجری به بعد پیشرفت زیادی داشته که امروزه در داخل مسجد دارالامان و مسجد دارالاحسان و همین‌طور خانه‌های قدیمی شهر سنندج از این کاشی‌های معرق پوشیده شده است.

صنایع دستی کردستان - صنایع دستی سنندج - کاشی کاری

منبت کاری:

منبت‌کاری چوب از دیگر صنایع‌دستی استان کردستان هست که از قدیم رایج بوده است و درهای چوبی در استان کردستان و بعضی از روستاهای آن باقی‌مانده به دوران صفوی تعلق دارد. امروزه در سنندج معروف‌ترین و ماهرترین منبت‌کاران در کارگاه‌های مختلف همراه با مدل‌های جدید مشغول به کار هستند و منبت‌کاری‌هایی که بر روی در امامزاده‌ها و مشایخ صورت گرفته بسیار باارزش می‌باشند.

صنایع دستی کردستان - صنایع دستی سنندج - منبت کاری

قواره بری:

قواره بری از دیگر صنایع‌دستی استان کردستان هست که کاربرد آن در بناهای قدیمی شهر سنندج شامل پنجره‌های چوبی با شیشه‌های رنگی هست.

صنایع دستی کردستان - صنایع دستی سنندج - قواره بری

ساخت ابزار الات موسیقی:

ساخت ابزارآلات موسیقی از گذشته استان کردستان به‌عنوان تولیدکننده بهترین نوع سازهایی مانند دف، تار، سنتور، سه‌تار و ویولن بوده است و این استان صادرکننده انواع ساز به بیشتر نقاط ایران است.

صنایع دستی کردستان - صنایع دستی سنندج - ساخت ابزار الات موسیقی

از دیگر صنایع‌دستی استان کردستان می‌توان معرق‌کاری، نساجی سنتی، زیورآلات سنتی، نوار بافی و... را نام برد.


اشتراک گذاری




نظرات(0)


برای نوشتن نظر خود باید وارد سایت شوید.

جستجو





هر چیزی که در مورد هنر و صنایع دستی باید بدانید.
>